Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

پناهگــاه حیــات وحــش میانکالــه درانتهــای جنــوب شــرقی دریای خزر، در دوازده کیلومتری شمال شهر بهشهر و در اسـتانمازندران واقع شده است. مساحت آن بیش از 68800 هکتـار وبا مجموعـه ای از محـیط آبـی و خشـکی در داخـل مختصـاتجغرافیــائی8 َ24 ْ53 تــا ً2 َ2 ْ54 طــول شــرقی و ً36 َ46 ْ36 تــاً26 َ57 ْ36 عرض شمالی واقع شده است (1). شکل 1 موقعیت جغرافیایی پناهگاه حیات وحش میانکاله را در استان مازندران و ایران نمایش میدهد.
این شبه جزیره با سیماهای طبیعی و محیط زیستی شـگفتانگیز یک اکوسیستم کم نظیر و دیدنی است. هـم چنـین، وجـودقابلیتهای فراوان برای توسعهء انـواع فعالیـتهـای تفرجـی درمنطقه، تنوع اکوسیستمی ویژه و منـاظ ر طبیعـی بـدیع آن بسـیارمــورد توجــه علاقــ همنــدان بــه طبیعــت ماننــد پرنــده بــینهــا(Bird watchers) قرار دارد. از جاذبههای این منطقه میتوان بـهجاذبههای طبیعـی (تنـوع گونـهای و تـراکم جمعیـت پرنـدگانتالابی مهاجر و بومی و گونههـای خشـکزی بـین 600 تـا 800هزار قطعه پرنده مهاجر، وجود آب و جنگل انار و ماسهزارها و س احل دری ا و خل یج) و جاذب هه ای ت اریخی (بقای ای قلع ه میانقلعه، آثار و بقایای قلعه سرتک یا سوتوک واقـع در جزیـرهآشوراده) اشاره کرد (2).

شکل 1. موقعیت جغرافیایی پناهگاه حیات وحش میانکاله در استان مازندران و ایران
فرایند کار تحقیق
در این پژوهش پس از مطـرح شـدن اهـداف تحقیـق، مطالعـات مقدماتی درباره موضوع تحقیق انجام شد، سـپس بـا مراجعـه بـهمنابع کتابخانـه ای و بانـک هـای اطلاعـاتی، اطلاعـات مـوردنظر جمعآوری شد. برای مطالعات میدانی پـس از طـرح سـؤالات وتنظیم پرسشنامه، این پرسشنامه در مکانهای مورد نظر به وسـیل ه گردشگران تکمیل و سپس دادههای جمعآوری شـده بـا اسـتفاد ه نرمافزارهای SPSS وExcel مورد پـردازش و تجزیـه و تحلیـ ل قرارگرفت. جهت دستیابی بـه اهـداف تحقیـق، فرضـیههـا یی مطرح میشود، از جمله: اهمیت فعالیتهـای گونـاگون تفرجـیبرای بازدید کنندگان مختلف متفاوت است، جنسیت در انتخاب فعالیتهای تفرجی موثر است، گروههای بازدیدکننده در منطقـه(خانوادگی، گروه دوستی و تور تفریحـی، مدرسـه/دانشـگاه ) در انتخاب فعالیتهای تفرجی متفاوت هستند ،بازدید کننـدگان بـاگروههای سنی مختلف رجحان تفرجی متفاوتی دارند.
شیوه گردآوری اطلاعات
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

در تحقیق حاضر به لحـاظ ماهیـت نظـری – کـاربردی مباحـ ث مطرح شـده ،از دو روش مطالعـۀ اسـنادی و مطالعـات میـدان ی استفاده شده است.
جامعۀ آماری
گردشگرانی که در بهار، تابستان و پاییز 1389 از پناهگـاه حیـاتوحش میانکاله بازدید کردهاند؛ بهعنـوان جامعـه آمـاری و افـ رادگردشگر بهعنوان واحد آماری مدنظر بودهاند.
ابزار اندازهگیری
در این تحقیق از پرسشنامه بهعنوان ابزار جمعآوری بهـره گرفتـ ه شد. این پرسشنامه حاوی 21 سـوال دربـاره موضـوع تحقیـق درقالب 3 بخش اصلی شامل اطلاعات عمومی، آشنایی با پناهگـاهحیات وحش میانکاله و انتخاب فعالیتهای تفرجی بوده اسـت .
این سؤالات به دو صورت سؤالات باز و سؤالات بسـته هسـ تند.در سؤالات باز، سوالاتی مانند نیازمندیهای تفرجی در منطقه ومحل سکونت و در سؤالات بسته، سـؤالات چنـد گزینـهایـی ازقبیل جنس، سن، محل سکونت، هزینه سـفر و ماننـد آن مطـرح شده است. بهدلیل وضعیت واحد آماری (گردشگر)، تلاش شـده طراحی سؤالات به گونهای باشد که در کوتاهتـرین زمـان ممکـن قابل پاسخگویی باشند. پاسخگو مفاهیم سئوال را بـه خـوبی درککند، پاسخ سئوال در حیطه دانش و اطلاعات پاسخگو باشد، اگـرسوال بهصورت چندگزینهایی ارائه گردیـده، تمـامی پاسـخهـایممکن جزء گزینهها آورده شـود (15). بـا ایـن وجـود، ماهیـت برخی از متغیرها بهگونهای است که با یک سـؤال قابـل سـنجش هسـتند ولـی برخـی از متغیرهـا از جملـه تبلیغـات ،علاقـه بـه طبیعتگردی و امکانات موجود در محل بـا اسـتفاده از سـؤالات گوناگون مورد اندازه گیری قرار گرفتهاند.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

با توجه به اهدف این پژوهش تعدادی فعالیت تفرجـی (14فعالیت تفرجی) با توجه به موقعیت و شرایط منطقـه (بـه عنـوانیک پناهگاه حیات وحش و ذخیرهگاه زیسـت کـره )، پتانسـیل وکاربریهای تفرجی موجود در منطقه با نظر کارشناسان انتخـابشد. سپس ،پرسشنامهای در اختیار بازدید کنندگان قرار گرفت تا با رتبهبندی آنها ارجحترین فعالیتها انتخـاب شـوند. محـدودهامتیازات از 1 تا 14 تعریف گردید کـه امتیـاز 14 بـیش تـرین وامتیاز 1 کمترین ترجیح نسبت به فعالیـت مـوردنظـر از دیـدگاهمردم بود. در این تحقیـق از فعالیـتهـای جـاری و معمـول درمنطقه که گردشگر به آن میپردازد نیز سوال شد.
توزیع پرسشـنامه در زمـان اوج جـذب گردشـگر و طـی 3بازدید در منطقه انجام گردید که شامل 2 بازدید در فصل بهار و تابستان و 1 بازدید در پاییز سال 1389 بود. از هر گروه با توجه به تعداد افراد تشکیلدهنده گروه یا خانواده 1، 2 یا 3 پرسشنامهدر اختیار افراد قرار گرفت. جهـت توزیـع پرسشـنامه روزهـایآخر هفته (پنجشنبه یا جمعه) یعنی زمـان اوج جـذب گردشـگردر منطقه و یک روز در اواسط هفته انتخاب شد. در نهایت پس از توزیع 150 پرسشـنامه بـین بازدیـد کننـدگان، دادههـای لازمجمعآوری گردید.
یافتههای تحقیق
الف- نتایج توصیفیوضعیت جنسیت گردشگران
نتایج نشان داد ،60 درصد بازدید کنندگان را مـرد و 40 درصـدبقیه را زن تشکیل داده است که از این بین 3/61 درصـد متاهـلو 7/38 درصد مجرد بودند.
توزیع سنی گردشگران
بررسیها نشان میدهد در گـروه هـای 6 گانـه سـنی، بیشـترینتعداد گردشگران مربوط به گروه سنی 20-30 سـاله اسـت کـه3/49 درصد گردشگران را شامل مـی شـود . در ردههـای بعـدیگروه سنی 30-40 با 7/20 درصد و 15-20 سال با 16 درصـدبیشترین تعداد گردشگران را بهخـود اختصـاص داده اسـت. در مجموع 80 درصد گردشـگران را افـراد زیـر 40 سـال تشـکیلمیدهند.
وضعیت تحصیلات گردشگران
بررسی میزان تحصیلات گردشگران نشان میدهـد کـه بیشـترین تعداد گردشگران، یعنی 9/32 درصد دارای تحصیلات لیسـانسهستند. 1/40 درصد دیپلم و فـوق دیـپلم بـوده وبعـد از آن درمقطعه زیر دیپلم حدود 8/11 درصد و فوق لیسانس 9/9 درصد افراد را تشکیل میدادند.
محل سکونت گردشگران
بررسی توزیع جغرافیـایی محـل سـکونت گردشـگران نشـان میدهد کـه ،گلسـتان و مازنـدران بـه عنـوان مهمتـرین مراکـز فرستادن گردشگر به منطقه مـورد مطالعـه هسـتند . هـم چنـین میتوان چنین استنباط کرد که اغلب گردشگران مراجعه کننده،گردشگران داخل استانی و همسایه میباشند. در ایـن میـان ازسایر استانها، گردشگران استان تهران نسبت به دیگراستانهـا بیش تر ب ه چش م م یخورن د. توزی ع گردش گران برحس بشهرستان محل سکونت نشان میدهد که، گردشگران بـه طـور عمده از نواحی پیرامون و شهرستانهای مجاور (3/39 درصـد از استان گلستان و 7/28 درصد از اسـتان مازنـدران ) بـه ایـن مکان روی آوردهاند و از شهرستانهای دورتر گردشگر زیادیمشاهده نمی شود. بررسی وضعیت گردشـگران از نظـر مکـان اقامت (شهر یا روستا) گویای این مطلب است که 89 درصـد از گردشگران ساکن شهر و تنها 11 درصد روستانشین بوده اندبا توجه به نسبت شهرنشینی در کشـور و اسـتان ،ارقـام فـوقحاکی از این موضوع است که ساکنان شهر بیشـتر از همتایـان روستایی خود سفر میکنند.
تعداد دفعات بازدید از منطقه مورد مطالعهبررسیها نشان میدهد 3/23 درصـد از بازدیـد کننـدگان بـرایاولین بار از این منطقـه بازدیـد داشـتهانـد . 34 درصـد بـیش ازیکبار ،22 درصد بیش از 5 و 7/14 درصـد بـیش از 10 بـار ازمنطقه بازدید داشتهاند. ارقام فوق حاکی از آن است که بـیش از60 درصد گردشگران از بازدید کنندگان مداوم منطقه بودهاند. با توجه به درصد افـرادی کـه بـرای اولـین بـار از منطقـه بازدیـدداشتهاند احساس رضایت آنها در اولین سفر میتواند آنها را بـهبازدید کنندگان منظم تبدیل کند. افـرادی کـه 5 بـار و بیشـتر ازمنطقه بازدید کردهاند اکثرا از مازندران و استان هـم جـوار یعنـی
گلستان به منطقه عزیمت داشتهاند که علـت عمـده آن نـزدیکی فاصله تا منطقـه اسـت. این افـراد معمـولاولاً در پایان هفته بهطور نسبتاًنسبتا منظم بهخاطر آبوهوای مطبوع این منطقـه از آن اسـتفاده میکنند.
منبع کسب اطلاع و نحوه آشنایی با منطقه
از مجموع 150 گردشگر پاسخگو به این سوال که از چه طریقی با منطقه گردشگری آشنا شدهاند3/37 درصـد بازدیـد شخصـیخود و 4/36 درصد دوستان و آشنایان خود را عامل آشـنایی بـامنطقه معرفـی کـردهانـد .3/15 درصـد تبلیغـات صـدا و سـیما،مجلات، کتب و روزنامه را عامل آگـاهی خـود دانسـتهانـد . 11درص د نی ز س ایر م وارد مث ل پوس ترهای تبلیغ اتی را عن وان کردهاند.
توزیع زمانی گردشگری
طبق آمار گرفته شده بیشتر بازدید کنندگان (44درصـد ) تابسـتانو سپس بهار (18درصد) را برای مسافرت به این منطقه تـرجیح میدهند که علت اصلی آن گرمای هوا و استفاده از ساحل خـزر(92 درصد) بوده است. قابل ذکر است 13 درصد فصل پـاییز وزمستان را جهت پرندهبینی جزو رجحان زمانی خود قرار دارند.
آمار نشان میدهد اکثر این افراد به همـراه دوسـتان یـا تورهـایتفریحی و یا از طریق ارگـان هـای پژ وهشـی و علمـی همچـون دانشگاه به منطقه عزیمت میکنند. بخش اطلاعات توصـیفی درجدول 1 خلاصه شده است.
ب- تعیین تمایلات تفرجی و بررسی پارامترهـای مـوثر بـرفعالیتهای انتخابی
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

فعالیتهای تفرجی معمول یا جاری در منطقهجهت بررسی عوامل موثر در انتخاب فعالیـت هـای تفرجـی، درمورد فعالیتهای تفرجی جاری و ترجیحی از بازدیـد کننـدگانسوال شد. نتایج این بررسی در مـورد فعالیـتهـای جـاری کـهبــهطــور معمــول در منطقــه انجــام مــی شــود گویــای تمایــل بالای گردشگران به شنا و پـس از آن منظـره بینـی، اسـتراحت،عکاسی و قایقرانـی بـوده و کمتـرین تمایـل در مـورد شـکار،پیکنیک و دوچرخهسواری عنوان شد کـه پـیشبینـی مـیشـوددلی ل اص لی آن ع دم وج ود امکان ات ک افی در منطق ه ب رای فعالیتهای فوق باشـد . جهـت بررسـی پـارامترهـای مـوثر بـرانتخاب فعالیتهـای تفرجـی از آزمـونهـای آمـاری در محـیطSPSS استفاده شد.
جدول 1. نتایج توصیفی تحقیق
سن توزیع زمانی منبع اطلاع دفعات بازدید سکونت تحصیلات تاهل جنس 60 مرد
40 زن
61/3 متاهل
38/7 مجرد
51/9 زیر فوق دیپلم
32/9 لیسانس
9/9 فوق لیسانس
89 شهر
11 روستا
23/3 اولین بار
34 بیش از یکبار
22 بیش از 5 بار
14/7 بیش از 10 بار

37/3 بازدید شخصی
36/4 دوستان و آشنایان
15/3 تبلیغات
11 سایر موارد
18 بهار
44 تابستان
13 پاییز و زمستان
16 15 -20
49/3 20 -30
20/7 30 -40
12 40 -60
2 60+
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:14 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.12.23 ]

جهت تعیین میزان همبستگی بین فعالیتهـای معمـول انتخـابشده و جنسیت (و یا بهعبارتی تعیین معنیدار بودن تفاوت بـیندو جنس در انتخاب فعالیتها) از آزمـون مـن ویتنـ ی -(MannWhitney) اس تفاده ش د. ای ن آزم ون مبتن ی ب ر رتب هبن دیدادههاست که فرض مساوی بودن میانههای دو گروه را در طرح تصادفی یکطرفه درنظر میگیرد (6 و 10)، معیـار رد یـا قبـولآزمون مقدار سـطح معنـیداری (Asymp.sig) و مقایسـه آن بـامقدار α (در این تحقیق 05/0 درنظـر گرفتـه شـده اسـت) ایـنآزمون در نـرم افـزارSPSS انجـام شـد و نشـان داد تفـاوت درانتخاب فعالیتهای معمول در منطقه بـین دو گـروه بـهجـز دوفعالیـ ت عکاسـ ی و فیلمبـ رداری از طبیعـ ت و قـ ایقرانـ یp-value<0.05)) معنیدار نمیباشد. جدول 2 و شکل 2 روابط را نشان داده است.
جهت تعیین همبستگی بین گروههای مختلـف بازدیدکننـده(خانواده، تور تفریحی، دوستان، مدرسه/دانشگاه) و نوع فعالیـتتفرجی انتخابی در منطقه (یا تعیین تاثیر نوع گروه همراه در نوع فعالی ت انتخ ابی) از آزم ون غیرپارامتری ک کروس کال وال یساستفاده شده که فرض مساوی بودن میانههای چنـد گـروه را درطرح تصادفی یکطرفه انجام مـی دهـد و در واقـع گزینـه غیـرپارامتریک آنـالیز واریـانس اسـت. ایـن آزمـون معنـیدار بـودنتفاوتهای میانه چندین جمعیت را بررسی مـی کنـد (6 و 10).
جدول 2. تاثیر جنسیت در انتخاب فعالیتهای تفرجی معمول در منطقه

ماهیگیری
شکار

ماهیگیری

  • 1

پاسخ دهید